Grijs kenteken als particulier: mag dat en wat betaal je dan?

Ja, een particulier mag in Nederland gewoon een bestelauto met grijs kenteken op zijn naam zetten, ook zonder eigen bedrijf of inschrijving bij de Kamer van Koophandel. Fiscaal betaal je dan wel het reguliere, hogere bestelautotarief voor de motorrijtuigenbelasting, zonder de korting van het ondernemerstarief. Voor de BPM geldt voor jou als particulier bovendien geen enkele vrijstelling: die is uitsluitend voorbehouden aan ondernemers die aan strikte voorwaarden voldoen.

Grijs kenteken wordt in de praktijk al snel gekoppeld aan bedrijfsbusjes en ondernemers, maar de RDW stelt geen eis dat de eigenaar een onderneming moet hebben. Dit artikel richt zich specifiek op de situatie van particulieren: wat mag wel, wat mag niet, en welke belasting reken je dan werkelijk?

Mag een particulier een bestelauto op naam zetten?

Ja. De tenaamstelling van een voertuig bij de RDW staat los van de vraag of de eigenaar ondernemer is. Iedereen met een geldig identiteitsbewijs en een rijbewijs categorie B kan een bestelauto met grijs kenteken op eigen naam laten registreren, ook zonder KVK-inschrijving of btw-nummer. De RDW kijkt bij de tenaamstelling naar de identiteit van de aanvrager en de technische gegevens van het voertuig, niet naar de fiscale status van de eigenaar. Die fiscale status bepaalt later wel welk belastingtarief van toepassing is, maar staat volledig los van de vraag of de tenaamstelling mag doorgaan.

Waarom kiezen particulieren voor een grijs kenteken?

Particulieren rijden om uiteenlopende redenen in een bestelauto: de laadruimte is praktisch voor verhuizingen, klussen of een hobby met veel gereedschap, en een bestelauto is vaak goedkoper in aanschaf dan een gelijkwaardige personenauto met evenveel laadvermogen. Ook mensen met een zware aanhanger of caravan kiezen soms bewust voor een bestelbus vanwege het hogere laadvermogen en trekgewicht. Geen van deze redenen vereist een onderneming: het gebruiksdoel bepaalt vooral de verzekeringspremie, niet de mogelijkheid tot tenaamstelling.

MRB als particulier: het reguliere bestelautotarief

Bestelauto's kennen in de wet op de motorrijtuigenbelasting een eigen tarieventabel, los van personenauto's, gebaseerd op het gewicht van het voertuig. Die tabel geldt voor iedereen die een bestelauto op naam heeft staan, dus ook voor een particulier zonder onderneming. Daardoor betaal je als particulier doorgaans nog steeds minder MRB dan voor een personenauto van hetzelfde gewicht. Het grote verschil zit in het aanvullende ondernemerstarief: dat is een extra verlaagd tarief zonder provinciale opcenten, uitsluitend bedoeld voor ondernemers die voor de omzetbelasting zijn geregistreerd en de bestelauto voor meer dan bijkomstig zakelijk gebruiken. Als particulier voldoe je niet aan die voorwaarden, dus betaal je het reguliere bestelautotarief inclusief de volledige provinciale opcenten van je woonprovincie.

BPM als particulier: geen vrijstelling

Voor de BPM ligt het nog stringenter. De vrijstelling van BPM voor bestelauto's is altijd uitsluitend bedoeld geweest voor ondernemers: het voertuig moet op naam staan van een voor de omzetbelasting geregistreerde ondernemer, die de bestelauto voor minstens tien procent van de kilometers zakelijk gebruikt, en de laadruimte mag geen zitplaatsen bevatten. Een particulier heeft nooit toegang gehad tot deze vrijstelling. Koop je als particulier een nieuwe bestelauto, dan moet je zelf voor de BPM-aangifte en betaling zorgen. De Belastingdienst stuurt daarvoor doorgaans automatisch een aanslag zodra blijkt dat de tenaamstelling op een niet-ondernemer staat, maar de aangifteplicht geldt ook zonder die aanslag.

Sinds 1 januari 2025 is bovendien de ondernemersvrijstelling zelf flink beperkt: voor bestelauto's met een datum eerste toelating vanaf die datum vervalt de vrijstelling ook voor ondernemers, met een overgangsregeling voor voertuigen die al voor 1 januari 2025 waren toegelaten. De BPM voor nieuwe bestelauto's wordt sindsdien net als bij personenauto's berekend over de CO2-uitstoot, met een uitzondering voor volledig elektrische bestelauto's.

Wat als je twijfelt over de fiscale status van een bestelauto?

Bekijk voordat je een tweedehands bestelauto koopt altijd de RDW-gegevens van het kenteken, waaronder de voertuigcategorie, het gewicht en het brandstofsoort. Dat doe je gratis via de kenteken-check op PlateScout. Zo weet je zeker in welke gewichtsklasse de auto valt voor de MRB en voorkom je verrassingen achteraf.

Grijs kenteken en de dagelijkse praktijk voor particulieren

Naast de belasting spelen voor particulieren nog een paar praktische zaken. Zo geldt voor bestelauto's, ongeacht wie de eigenaar is, dat ze in bepaalde steden te maken kunnen krijgen met milieuzones voor oudere dieselmodellen. Ook de APK-termijn en de eisen aan verlichting en lading gelden onverkort voor particuliere eigenaren. Belangrijk is verder dat het verlaagde bestelautotarief bij verkoop niet automatisch overgaat: koop je een bestelauto van een ondernemer met ondernemerstarief, dan val je als particuliere koper terug op het reguliere tarief, en moeten de tenaamstelling en het MRB-tarief opnieuw worden vastgesteld.

• Het ondernemerstarief is gekoppeld aan de persoon, niet aan het voertuig.
• Bij verkoop aan een particulier vervalt het ondernemerstarief automatisch.
• Milieuzones en APK-eisen gelden voor iedere eigenaar op dezelfde manier.

Veelgestelde vragen

Mag ik als particulier een bestelauto met grijs kenteken op mijn naam zetten?

Ja, dat mag zonder KVK-inschrijving of btw-nummer. De RDW stelt bij de tenaamstelling geen eis dat de eigenaar ondernemer moet zijn.

Betaal ik als particulier minder MRB dan voor een personenauto?

Meestal wel, omdat bestelauto's een eigen, doorgaans lagere tarieventabel kennen. Je krijgt als particulier alleen niet het extra verlaagde ondernemerstarief zonder opcenten.

Kan ik als particulier BPM-vrijstelling krijgen voor een bestelauto?

Nee. De BPM-vrijstelling geldt uitsluitend voor ondernemers die aan specifieke voorwaarden voldoen, zoals btw-registratie en minimaal tien procent zakelijk gebruik.

Wat verandert er sinds 2025 aan de BPM voor bestelauto's?

De ondernemersvrijstelling is per 1 januari 2025 beperkt voor nieuw toegelaten bestelauto's, met een overgangsregeling voor oudere voertuigen. De BPM wordt sindsdien berekend op basis van CO2-uitstoot, net als bij personenauto's.

Loop ik risico als ik een tweedehands bestelauto van een ondernemer koop?

Ja. Als de vrijstelling destijds is toegepast en het voertuig binnen vijf jaar na eerste toelating in particuliere handen komt, kan alsnog een BPM-naheffing volgen.