Bouw je een bestelauto met grijs kenteken om tot personenauto met geel kenteken, dan herberekent de RDW de voertuigcategorie en volgt vrijwel altijd een fiscale correctie. De RDW past de kentekengegevens pas aan na een goedgekeurde wijzigingskeuring, en vanaf dat moment geldt het hogere personenautotarief voor de motorrijtuigenbelasting. Had je eerder een BPM-vrijstelling of een lager bestelautotarief, dan loop je bovendien het risico op een naheffing.
Hieronder lees je hoe de ombouwprocedure bij de RDW werkt, wat er met de BPM en de MRB gebeurt en met welk bedrag je realistisch rekening moet houden.
Wat houdt ombouwen van grijs naar geel kenteken in?
Een bestelauto op grijs kenteken staat in het kentekenregister geregistreerd onder voertuigcategorie N1, met een gesloten laadruimte en een vaste scheidingswand achter de voorstoelen. Bouw je die auto om tot personenauto, dan verwijder je de scheidingswand, plaats je een achterbank met gordels en isofix-punten en breng je zijruiten aan in de laadruimte. Pas als het voertuig aan alle veiligheidseisen voor categorie M1 voldoet en de RDW dat heeft goedgekeurd, verandert het kenteken officieel van grijs naar geel.
Zonder deze officiële goedkeuring blijft de auto in het kentekenregister gewoon een bestelauto, ook al rijd je feitelijk al met een achterbank. Verzekeraar en Belastingdienst gaan uit van de registratie bij de RDW, dus die stap mag je niet overslaan.
De RDW-procedure: wijzigingskeuring en nieuwe registratie
Om de wijziging officieel te laten vastleggen, doorloop je de volgende stappen:
- Laat de ombouw uitvoeren door een garage die de auto geschikt maakt voor personenvervoer, inclusief goedgekeurde stoelen, gordels en ruiten.
- Meld de wijziging van de voertuiggegevens bij een erkend keuringsstation dat wijzigingskeuringen mag uitvoeren.
- Laat de auto keuren op de eisen die gelden voor categorie M1, zoals zicht, ventilatie en inzittendenveiligheid.
- Na goedkeuring verwerkt de RDW de nieuwe voertuigcategorie in het kentekenregister en ontvang je een nieuw kentekenbewijs deel 1.
Reken op een wijzigingskeuring van enkele honderden euro's, afhankelijk van hoeveel er aan de auto moet worden aangepast en welk keuringsstation je kiest. Dat staat los van de kosten van de ombouw zelf, die soms hoger uitvallen dan het bedrag dat je aan belasting bespaart.
Gevolgen voor de BPM: naheffing bij eerdere vrijstelling
Maakte je als ondernemer bij aanschaf gebruik van de BPM-vrijstelling voor bestelauto's, dan is ombouwen naar personenauto binnen vijf jaar na de eerste toelating een van de gebeurtenissen die de terugbetaalregeling activeert. Je betaalt dan een deel van de vrijgestelde BPM alsnog, tijdsevenredig over de resterende maanden van die termijn: hoe eerder je ombouwt, hoe groter het bedrag dat je verschuldigd bent.
Ook zonder eerdere vrijstelling verandert er iets. Bestelauto's kennen een ander BPM-regime dan personenauto's, met doorgaans een lagere grondslag. Wijzigt de RDW de voertuigcategorie naar M1, dan geldt dit als een belastbaar feit onder de Wet BPM 1992: er is alsnog BPM verschuldigd, berekend naar de grondslag en het tarief die golden bij de eerste toelating van het voertuig, verminderd met de BPM die destijds al is voldaan en met de forfaitaire afschrijving voor de leeftijd van de auto.
De naheffing wordt vastgesteld op het moment van de wijziging, niet op het moment van aanschaf. Bij een jonge auto met weinig afschrijving kan het bedrag flink oplopen, zeker als je destijds volledig was vrijgesteld.
Gevolgen voor de motorrijtuigenbelasting
Zodra de RDW de auto als personenauto registreert, vervalt het bestelautotarief voor de MRB. Je gaat vanaf de wijzigingsdatum het reguliere personenautotarief betalen, inclusief de volledige provinciale opcenten. Onderstaande tabel laat zien hoe groot het verschil doorgaans is.
| Situatie voor ombouw | MRB-tarief voor ombouw | MRB-tarief na ombouw naar personenauto |
|---|---|---|
| Ondernemerstarief bestelauto | Laag tarief, geen opcenten | Volledig personenautotarief met opcenten |
| Regulier bestelautotarief particulier | Verlaagd tarief, met opcenten | Hoger personenautotarief met opcenten |
Het verschil loopt op naarmate het gewicht van de auto toeneemt, omdat de MRB voor personenauto's per gewichtsklasse stijgt. Reken bij een middelgrote bestelbus al snel op een meerkostenpost van enkele tientallen euro's per kwartaal.
Rekenvoorbeeld: wat kost ombouwen in de praktijk?
Stel: een ondernemer koopt een nieuwe bestelbus en gebruikt de BPM-vrijstelling, goed voor een besparing van ongeveer 6.000 euro. Na twee jaar bouwt hij de bus om tot personenauto voor privégebruik. Van de termijn van vijf jaar resteert dan nog drie jaar, dus betaalt hij tijdsevenredig ongeveer drie vijfde van het vrijgestelde bedrag terug, zo'n 3.600 euro. Daarnaast stapt hij per direct over van het ondernemerstarief naar het volledige personenautotarief voor de MRB, en betaalt hij de kosten van de wijzigingskeuring en de fysieke ombouw. Bij elkaar kan de rekening dus flink hoger uitpakken dan verwacht.
Vraag bij de RDW of een erkend keuringsstation vooraf een inschatting van de te verwachten naheffing, voordat je met de fysieke ombouw begint. Zo voorkom je dat je achteraf voor een onaangename verrassing komt te staan.
Waarom kiezen mensen alsnog voor ombouwen?
Ondanks de fiscale gevolgen kiezen eigenaren soms bewust voor ombouwen. Denk aan gezinsuitbreiding waarbij een tweede zitrij nodig is, verkoop aan een particuliere koper die geen bestelauto wil, of het wegvallen van het zakelijk gebruik waardoor een bestelauto niet meer logisch is. In die gevallen weegt het gebruiksgemak vaak zwaarder dan de eenmalige naheffing en de structureel hogere MRB.
Twijfel je over de huidige registratie van een auto die je wilt kopen of ombouwen? Controleer de voertuiggegevens, waaronder de voertuigcategorie en het brandstofsoort, eerst gratis via PlateScout voordat je stappen zet.
Veelgestelde vragen
Moet ik de RDW altijd inlichten als ik een bestelauto ombouw?
Ja. Zonder een goedgekeurde wijzigingskeuring en aanpassing van het kentekenregister blijft de auto fiscaal en juridisch een bestelauto, ook als hij er inmiddels anders uitziet.
Kan ik de naheffing vermijden door na vijf jaar om te bouwen?
Als de BPM-vrijstelling van toepassing was, vervalt de terugbetaalplicht inderdaad na vijf jaar vanaf de eerste toelating. De algemene BPM-herberekening bij wijziging van de voertuigcategorie kan echter ook daarna nog spelen, afhankelijk van je situatie.
Verandert de verzekering ook als ik het kenteken ombouw?
Ja. Een personenauto valt onder een ander verzekeringsprofiel dan een bestelauto, met andere premies en voorwaarden. Geef de wijziging altijd door aan je verzekeraar zodra het nieuwe kentekenbewijs binnen is.
Kan ik na ombouwen weer terug naar een grijs kenteken?
Technisch is dat vaak mogelijk door de scheidingswand terug te plaatsen en opnieuw een wijzigingskeuring te doorlopen, maar dan gelden opnieuw de voorwaarden en eisen voor een bestelauto en draag je opnieuw de kosten van keuring en ombouw.
Direct een kenteken controleren?
Gratis APK, NAP, WOK en alle RDW-gegevens, binnen 2 seconden.