Bandenmaat lezen: wat betekenen de cijfers en letters op je band?

De bandenmaat op de zijkant van een band, bijvoorbeeld 205/55 R16 91V, bestaat uit vijf onderdelen die samen de breedte, de profielhoogte, de constructie, de velgdiameter, het maximale draagvermogen en de maximumsnelheid van de band beschrijven. De 205 is de breedte in millimeters, de 55 is de profielhoogte als percentage van die breedte, de R staat voor radiaalconstructie, de 16 is de velgdiameter in inches, en 91V geeft de laadindex en de snelheidsindex weer.

Elk cijfer en elke letter heeft een technische betekenis die invloed heeft op de rijeigenschappen, de juiste snelheidsmeting en de goedkeuring bij de APK. Dit artikel legt uit wat elk onderdeel van de bandenmaat betekent, waar je de originele maat van jouw auto terugvindt, en welke afwijkingen wel en niet zijn toegestaan.

De opbouw van een bandenmaat: elk onderdeel verklaard

Een bandenmaat zoals 205/55 R16 91V lees je van links naar rechts. Het eerste getal, 205, is de nominale breedte van de band in millimeters, gemeten van zijwand tot zijwand. Het tweede getal, 55, is de profielhoogte: het percentage van de breedte dat de hoogte van het zijprofiel bepaalt. Bij 205 millimeter breedte en een profielhoogte van 55 procent is de zijwand dus ongeveer 113 millimeter hoog. Hoe lager dit getal, hoe platter en sportiever de band oogt, maar ook hoe minder demping de zijwand biedt bij hobbels en oneffenheden.

De letter R staat voor radiaalconstructie, de standaardbouwwijze van vrijwel alle personenautobanden. Daarna volgt de velgdiameter, in dit voorbeeld 16 inch, die precies moet passen bij de velg die op de auto is gemonteerd. Tot slot volgen de laadindex en de snelheidsindex, samen ook wel de dienstbeschrijving genoemd. Bij 91V staat 91 voor het maximale draagvermogen per band en V voor de maximaal toegestane snelheid waarbij de band dat gewicht nog veilig kan dragen.

Laadindex: hoeveel gewicht mag de band dragen?

De laadindex is een code die correspondeert met een vastgesteld maximumgewicht per band, vastgelegd in een internationale norm waar bandenfabrikanten zich aan houden. Een hogere index betekent een hoger toegestaan draagvermogen. De tabel hieronder toont een aantal veelvoorkomende waarden bij personenauto's.

Voor de goedkeuring telt niet je eigen inschatting van het gewicht van de auto, maar de laadindex die de fabrikant voorschrijft. Een lagere laadindex dan origineel voorgeschreven is niet toegestaan, ook niet als de auto zelf lichter is dan het maximum: de index moet minimaal gelijk zijn aan de fabrieksspecificatie.

Snelheidsindex: tot welke snelheid is de band goedgekeurd?

De snelheidsindex is de letter achter de laadindex en geeft de maximumsnelheid aan waarbij de band het opgegeven gewicht nog veilig kan dragen. Ook deze schaal is internationaal vastgelegd en identiek bij elk bandenmerk.

Een band met een lagere snelheidsindex dan origineel voorgeschreven monteren is niet toegestaan, zelfs niet als je zelf nooit zo hard rijdt. De keurmeester en de verzekeraar kijken naar de voorgeschreven index, niet naar je rijgedrag. Een hogere snelheidsindex dan strikt noodzakelijk monteren mag wel.

Waar vind je de originele bandenmaat van jouw auto terug?

De officiële bandenmaat staat niet op het kentekenbewijs, maar wordt door de fabrikant vastgelegd. De meeste auto's hebben een sticker met de voorgeschreven maten en bandenspanningen in de deurstijl aan de bestuurderskant, vaak zichtbaar zodra je de deur opent. Ook in het instructieboekje staat de toegestane bandenmaat vermeld, soms met meerdere alternatieve maten voor verschillende velgformaten.

Welke afwijkingen van de bandenmaat zijn toegestaan?

Een andere bandenmaat dan origineel monteren mag, mits de rolomtrek binnen een kleine marge blijft. In de bandenbranche geldt als algemeen gehanteerde vuistregel dat de rolomtrek van een vervangende band niet meer dan ongeveer 1,5 procent groter en niet meer dan ongeveer 2,5 procent kleiner mag zijn dan de originele maat. Wijkt de rolomtrek verder af, dan gaat de snelheidsmeter onnauwkeurig lopen en kan het gedrag van ABS en stabiliteitssystemen veranderen, omdat die systemen rekenen met de oorspronkelijke wielomtrek.

Daarnaast geldt dat de banden op dezelfde as altijd dezelfde maataanduiding moeten hebben, met uitzondering van een tijdelijk noodwiel. Een afwijkende maat aan één kant van dezelfde as is nooit toegestaan.

Gevolgen van een verkeerde bandenmaat bij de APK

Bij de APK-keuring controleert de keurmeester of de gemonteerde bandenmaat overeenkomt met wat voor het voertuig is toegestaan, en of beide banden op dezelfde as identiek zijn. Een afwijkende maat die buiten de tolerantie valt, leidt tot afkeuring. Ook een te lage laadindex of snelheidsindex ten opzichte van de fabrieksspecificatie is een afkeurpunt, net als onvoldoende profieldiepte: bij personenauto's geldt een wettelijk minimum van 1,6 millimeter over de volle breedte van het loopvlak.

Praktische tips bij het kopen van nieuwe banden

• Noteer de volledige maataanduiding inclusief laadindex en snelheidsindex voordat je gaat vergelijken of bestellen.
• Kies nooit een lagere laadindex of snelheidsindex dan de fabrikant voorschrijft, ook niet om te besparen.
• Vervang banden bij voorkeur per as, zodat het slijtagegedrag en de grip aan beide zijden gelijk blijven.
• Laat de bandenspanning na montage instellen op de waarden van de deursticker, niet op de waarde die op de band zelf staat afgedrukt.
• Bewaar het aankoopbewijs en de maatspecificatie, dat is handig bij een garantiekwestie of bij verkoop van de auto.

Veelgestelde vragen

Mag ik een andere bandenmaat monteren dan de fabrikant voorschrijft?

Ja, mits de rolomtrek binnen de gangbare tolerantie blijft en de laadindex en snelheidsindex minimaal gelijk zijn aan de originele specificatie. Laat dit bij twijfel beoordelen door een bandenspecialist.

Wat betekent de laadindex precies?

De laadindex is een code die het maximale draagvermogen per band aangeeft. Een laadindex van 91 staat bijvoorbeeld voor maximaal 615 kilogram per band.

Wat gebeurt er als de bandenmaat niet klopt bij de APK?

Een bandenmaat die niet overeenkomt met de toegestane specificatie, of die verschilt tussen de twee banden op dezelfde as, leidt tot afkeuring bij de APK-keuring.

Waar vind ik de originele bandenmaat van mijn auto?

De voorgeschreven bandenmaat staat meestal op een sticker in de deurstijl aan de bestuurderskant en in het instructieboekje van de auto, niet op het kentekenbewijs.

Mag ik een hogere snelheidsindex monteren dan nodig?

Ja, een hogere snelheidsindex dan strikt vereist monteren is toegestaan. Een lagere snelheidsindex dan de fabrieksspecificatie is niet toegestaan.