Terugleveren en salderen: wat betekent dat voor thuisladen met zonnepanelen?

Salderen betekent dat de stroom die je zonnepanelen terugleveren aan het elektriciteitsnet, aan het einde van het jaar wordt verrekend met de stroom die je zelf van het net hebt afgenomen, tegen dezelfde kWh-prijs inclusief energiebelasting. Voor het thuisladen van een elektrische auto betekent dat in de praktijk dat het nu financieel weinig uitmaakt of je 's nachts oplaadt met stroom van het net of overdag met je eigen zonnestroom, zolang je over het hele jaar niet meer teruglevert dan je verbruikt.

Die rekensom verandert zodra de salderingsregeling wordt afgebouwd of ooit helemaal verdwijnt. Lever je dan stroom terug aan het net, dan krijg je daarvoor een veel lagere terugleveringsvergoeding dan het bedrag dat je zelf betaalt voor stroom van het net. Zonnestroom die je rechtstreeks in je auto laadt, is dan simpelweg meer waard dan zonnestroom die je eerst teruglevert en later tegen een hoger tarief weer terugkoopt. Wie een laadpaal en zonnepanelen combineert, doet er goed aan om laadmomenten nu al zoveel mogelijk af te stemmen op de eigen zonneproductie.

Terugleveren en salderen: waar zit het verschil?

Terugleveren is de fysieke handeling: op een zonnige middag wekken je panelen meer stroom op dan je huishouden op dat moment verbruikt, en dat overschot gaat het net op. Salderen is de administratieve verrekening die daarna volgt. Je energieleverancier telt aan het einde van het jaar op hoeveel kWh je hebt teruggeleverd en hoeveel je hebt verbruikt, en berekent alleen het verschil. Lever je evenveel terug als je verbruikt, dan betaal je over het jaar per saldo bijna niets voor je stroom, ook al heb je 's avonds en 's nachts gewoon stroom van het net gebruikt om te laden.

Dat mechanisme werkt op jaarbasis, niet per uur of per dag. Daardoor maakt het onder volledige saldering weinig uit wanneer je precies laadt. Zodra het percentage dat je mag salderen wordt verlaagd, verschuift dat evenwicht direct: voor het deel dat buiten de saldering valt, krijg je de veel lagere terugleveringsvergoeding in plaats van de volledige stroomprijs.

Waarom staat de salderingsregeling ter discussie?

Het aantal huishoudens met zonnepanelen is de afgelopen jaren sterk gegroeid, en daarmee ook de hoeveelheid stroom die op zonnige dagen tegelijk het net op gaat. Om de kosten eerlijker te verdelen en het net te ontlasten, is jarenlang gewerkt aan een plan om salderen stapsgewijs af te bouwen. Dat oorspronkelijke wetsvoorstel is in april 2024 echter door de Eerste Kamer verworpen, waardoor volledige saldering voorlopig gewoon is blijven gelden. Daarmee is de discussie niet definitief afgesloten: een aangepast voorstel blijft mogelijk, en het is verstandig om de actuele stand van zaken bij je energieleverancier of de Rijksoverheid te volgen voordat je grote beslissingen baseert op de huidige regels.

Wat betekent dit voor het laden van je EV?

Zolang volledige saldering geldt, is er financieel weinig verschil tussen 's nachts laden op netstroom en overdag laden op eigen zonnestroom, zolang je jaarverbruik en jaarteruglevering met elkaar in balans blijven. Zodra saldering wordt beperkt of verdwijnt, verandert dat fundamenteel. Iedere kWh die je dan zelf direct gebruikt om te laden, bespaart je de volledige stroomprijs. Iedere kWh die je teruglevert, levert alleen de veel lagere terugleveringsvergoeding op. En iedere kWh die je 's avonds van het net haalt om te laden, kost je gewoon de volledige prijs. Direct zelf verbruiken wordt dan aantoonbaar voordeliger dan terugleveren en later terugkopen.

Rekenvoorbeeld: laden op zonnestroom versus salderen

Onderstaand voorbeeld laat zien hoe groot het verschil kan uitpakken, uitgaande van een all-in stroomprijs van ongeveer 0,30 euro per kWh en een terugleveringsvergoeding zonder saldering van 0,06 tot 0,10 euro per kWh. Deze bedragen zijn een indicatie; het werkelijke tarief hangt af van je energiecontract.

Zolang salderen volledig van toepassing is, maakt het dus niet uit welke rij je aanhoudt: de eerste twee scenario's leveren hetzelfde op. Verdwijnt de saldering voor een deel van je teruglevering, dan schuift je voordeel automatisch naar de eerste rij: zoveel mogelijk zelf verbruiken tijdens het laden.

Slim laden op je eigen zonnestroom

Een laadpaal die kan meesturen op je zonneproductie, verhoogt het laadvermogen automatisch zodra je panelen meer opwekken dan je huishouden verbruikt, en schakelt terug zodra een wolk voor de zon schuift. Die automatische afstemming zorgt ervoor dat je zoveel mogelijk kWh direct zelf gebruikt in plaats van terug te leveren. Heb je geen slimme laadpaal, dan helpt een eenvoudige timer al: stel het laden zoveel mogelijk in op de uren rond het middaguur, wanneer de zonproductie doorgaans het hoogst is. Combineer je dit met een dynamisch energiecontract, dan kun je bovendien profiteren van uren waarin de kale stroomprijs laag is, ook als dat niet exact samenvalt met je eigen zonproductie.

Een thuisbatterij als alternatief voor salderen

Een thuisbatterij vangt het overschot aan zonnestroom van overdag op en geeft dat 's avonds weer af, bijvoorbeeld om je auto op te laden nadat je thuiskomt van werk. Daarmee maak je jezelf voor een groot deel onafhankelijk van salderen en lage terugleveringsvergoedingen, omdat je minder stroom hoeft terug te leveren en minder stroom van het net hoeft te kopen. Een thuisbatterij vraagt wel een investering die zich pas na een aantal jaren terugverdient, dus reken dit door aan de hand van je eigen verbruik, laadgedrag en de grootte van je zonnepanelen.

Wil je voor aanschaf van een elektrische occasion controleren welke gegevens, zoals bouwjaar en brandstofsoort, bij de RDW geregistreerd staan? Dat kan gratis via de kenteken-check van PlateScout, zodat je zeker weet dat je met de juiste specificaties rekent voordat je een laadstrategie uitstippelt.

Veelgestelde vragen

Moet ik nu al anders gaan laden vanwege de afbouw van salderen?

Nog niet per se, want het oorspronkelijke afbouwplan is in april 2024 door de Eerste Kamer verworpen en volledige saldering geldt vooralsnog. Het is wel verstandig om je laadgedrag alvast te richten op zoveel mogelijk eigen verbruik overdag, zodat je niet afhankelijk bent van de uitkomst van toekomstige besluitvorming.

Wat is een terugleveringsvergoeding?

Dat is de vergoeding die je energieleverancier betaalt voor stroom die je teruglevert aan het net buiten de saldering om. Deze vergoeding ligt doorgaans een stuk lager dan de prijs die je zelf betaalt voor stroom van het net.

Kan een laadpaal automatisch meesturen op mijn zonneproductie?

Ja, veel moderne laadpalen en energiemanagementsystemen kunnen het laadvermogen aanpassen aan het actuele overschot van je zonnepanelen, zodat je vooral op eigen stroom laadt in plaats van op stroom van het net.

Is een thuisbatterij een goed alternatief voor salderen?

Een thuisbatterij kan overdag opgewekte zonnestroom bewaren voor gebruik in de avond, waaronder het laden van je auto, en maakt je zo minder afhankelijk van salderen en lage terugleveringsvergoedingen. De aanschafkosten moeten wel opwegen tegen de besparing die dat oplevert.

Verandert salderen ook iets aan mijn vaste energiekosten?

Nee, salderen heeft alleen betrekking op de kWh-prijs van geleverde en verbruikte stroom, niet op vaste kosten zoals het vastrecht of de nettarieven van de netbeheerder.