Caravan of aanhanger vakantieklaar maken

Een caravan of aanhanger die maanden heeft stilgestaan maak je vakantieklaar met een controle van banden, disselgewicht, verlichting, remmen, gasinstallatie en vocht. De banden zijn het belangrijkst: caravanbanden verouderen sneller dan ze slijten en moeten na 6 tot 8 jaar vervangen worden, ook met voldoende profiel. Check daarnaast de kentekenplaat, want boven 750 kg heeft je aanhanger een eigen kenteken nodig, en houd je aan de maximumsnelheid van 90 km per uur.

Snelle checklist

Banden: leeftijd is belangrijker dan profiel

Caravanbanden slijten nauwelijks, maar verouderen wel. Het rubber droogt uit door zon en stilstand, en een verouderde band kan op snelwegtempo zomaar klappen. De vuistregel: vervang caravan- en aanhangerbanden na 6 jaar en uiterlijk na 8 jaar, ook als het profiel nog ruim boven de wettelijke 1,6 millimeter zit. De leeftijd lees je af aan de DOT-code op de zijkant: de laatste vier cijfers geven productieweek en productiejaar aan, dus 2519 betekent week 25 van 2019. Controleer ook het reservewiel en kijk de zijkanten na op scheurtjes en standplekken. Hoe je de DOT-code precies leest, staat in ons aparte artikel.

Bandenspanning: hoger dan bij je auto

Caravanbanden staan doorgaans op een flink hogere spanning dan autobanden: afhankelijk van type en belading vaak 2,8 tot 4,5 bar. De juiste waarde staat in het instructieboekje of op een sticker op de dissel of in de gasflessenbak. Meet de spanning koud, dus voordat je gaat rijden, en vergeet het reservewiel niet. Een te lage spanning zorgt voor slingeren, extra verbruik en oververhitting van de band. Zet ook de banden van je trekauto op de waarde voor volle belading; zie ons artikel over bandenspanning controleren.

Disselgewicht: 5 tot 7 procent op de kogel

Het disselgewicht, de neerwaartse druk van de caravan op de trekhaakkogel, bepaalt in hoge mate de stabiliteit van je combinatie. Streef naar 5 tot 7 procent van de totale massa van de beladen caravan, maar blijf onder de maximale kogeldruk van je trekhaak en auto (vaak 75 tot 100 kg). Meten kan met een disselweger van een paar tientjes of desnoods met een personenweegschaal en een blok hout. Te weinig druk maakt de caravan slingergevoelig, te veel druk ontlast de vooras van de auto. Laad zware spullen daarom laag en direct boven de as van de caravan.

Verlichting en stekker testen

Sluit de caravan aan en loop met een helper alle functies langs: stadslicht, remlichten, richtingaanwijzers links en rechts, mistachterlicht en kentekenplaatverlichting. Werkt er iets niet, controleer dan eerst de 7- of 13-polige stekker: groene aanslag op de contacten verhelp je met contactspray of heel fijn schuurpapier. Kijk ook de kabel na op beschadigingen en zorg dat hij in bochten niet strak komt te staan, maar ook niet over het wegdek sleept.

Remmen, oplooprem en breekkabel

Bij een geremde caravan of aanhanger controleer je de oplooprem: duw de dissel in en voel of hij soepel beweegt en gedempt terugkomt. Rijd na maanden stilstand een proefrondje en rem een paar keer stevig; vastgeroeste remmen herken je aan trekken, piepen of een warme naaf en velg. Laat haperingen voor vertrek nakijken, want remwerk aan een caravan is specialistenwerk. Vergeet de breekkabel niet: die hoort met een karabijnhaak aan het daarvoor bestemde oog van de trekhaak, niet losjes om de kogel gelust. Meer achtergrond lees je in ons artikel over het verschil tussen geremde en ongeremde aanhangers.

Gasslang, drukregelaar en gasfles

Op de gasslang staat een productiejaar gedrukt: vervang de slang uiterlijk na 5 jaar, en eerder bij scheurtjes of een harde, verkleurde buitenkant. Ook de drukregelaar gaat ongeveer 5 jaar mee. Controleer daarnaast de keuringsdatum op de gasfles zelf, want hervulbare flessen moeten periodiek opnieuw gekeurd worden. Test na het aansluiten alle koppelingen met zeepsop of lekspray: bellen betekent lekkage. Draai de fles tijdens het rijden dicht en houd de ventilatieopeningen van de gasflessenbak vrij.

Vocht meten: de sluipmoordenaar van elke caravan

Vochtschade is bij caravans schadepost nummer één en blijft lang onzichtbaar. Meet met een vochtmeter (vanaf circa 25 euro) de binnenwanden bij naden, raam- en deurranden, hoeken en bedbakken. Tot 15 procent vochtgehalte is normaal, tussen 15 en 20 procent houd je het punt in de gaten, en boven 20 procent is er echt iets mis en laat je de caravan door een specialist onderzoeken. Ruik je een muffe geur of zie je donkere plekken of bobbelend behang, wacht daar dan niet mee: hoe eerder een lek gevonden wordt, hoe kleiner de schade.

Wettelijk: kenteken, plaat en maximumsnelheid

Een caravan of aanhanger met een toegestane maximummassa boven 750 kg heeft een eigen kenteken en dus een eigen kentekenplaat nodig. Tot en met 750 kg volstaat een witte volgplaat met het kenteken van de trekkende auto. Controleer of de plaat aanwezig, leesbaar en verlicht is. In Nederland mag je met aanhanger of caravan maximaal 90 km per uur, ook op de snelweg; in het buitenland gelden andere limieten. Lees ook onze artikelen over het kenteken voor caravan en aanhangwagen en de maximumsnelheid met aanhanger, en check of je rijbewijs volstaat: bij zwaardere combinaties heb je rijbewijs BE of code 96 nodig.

Veelgestelde vragen

Hoe oud mogen caravanbanden maximaal zijn?

Vervang caravanbanden na 6 jaar en uiterlijk na 8 jaar, ongeacht het profiel. De leeftijd controleer je met de DOT-code op de zijkant van de band: de laatste vier cijfers zijn de productieweek en het productiejaar.

Hoeveel disselgewicht moet mijn caravan hebben?

Streef naar 5 tot 7 procent van de totale massa van de beladen caravan, zonder de maximale kogeldruk van trekhaak en auto te overschrijden. Bij een caravan van 1.400 kg komt dat neer op 70 tot 98 kg.

Heeft mijn caravan een eigen kenteken nodig?

Ja, boven een toegestane maximummassa van 750 kg is een eigen kenteken met eigen kentekenplaat verplicht. Lichtere aanhangers voeren een witte volgplaat met het kenteken van de trekkende auto.

Moet een caravan naar de APK?

Nee, caravans en aanhangers zijn in Nederland niet APK-plichtig. Juist daarom is een jaarlijkse eigen controle of een beurt bij een caravanbedrijf verstandig, zeker voor banden, remmen en gasinstallatie.