Geremde of ongeremde aanhanger: het verschil

Het belangrijkste verschil tussen een geremde en een ongeremde aanhanger zit in het toegestane gewicht en de manier waarop de aanhanger zelf meehelpt met afremmen. Een ongeremde aanhanger mag een toegestane maximummassa hebben van hooguit 750 kilogram, inclusief het eigen gewicht en de lading. Weegt de aanhanger meer, dan is een geremde uitvoering met een oplooprem verplicht, en die mag afhankelijk van de categorie tot 3.500 kilogram of zelfs veel meer wegen.

Voor de wettelijke maximumsnelheid maakt het in Nederland geen verschil of een aanhanger geremd of ongeremd is. Bepalend is de gewichtsklasse: tot een toegestane maximummassa van 3.500 kilogram mag je op de autosnelweg 90 kilometer per uur rijden, boven dat gewicht geldt 80 kilometer per uur. Omdat een ongeremde aanhanger nooit boven de 750 kilogram uitkomt, val je daarmee altijd in de gunstigste snelheidscategorie.

Wat doet een oplooprem en waarom is hij verplicht boven 750 kilo?

Een geremde aanhanger heeft geen eigen rempedaal of motor nodig om af te remmen. In plaats daarvan gebruikt hij een oplooprem, een mechanisch systeem dat in de dissel is ingebouwd. Rem je met de auto, dan duwt de vaart van de aanhanger de dissel iets in, een schuifbuis schuift in elkaar en die beweging wordt via kabels of stangen doorgezet naar de wielremmen van de aanhanger. Hoe harder je remt, hoe harder de aanhanger zelf meeremt. Zwaardere aanhangers en opleggers boven 3.500 kilogram hebben vaak een hydraulisch of pneumatisch remsysteem, vergelijkbaar met dat van een vrachtwagen, in plaats van de mechanische oplooprem.

Bij het achteruitrijden zorgt een aparte voorziening ervoor dat de oplooprem niet aangrijpt, want de aanhanger duwt dan juist tegen de auto aan in plaats van andersom. Bij sommige eenvoudige geremde aanhangers moet je hiervoor eerst een hendel omzetten voordat je achteruit kunt rijden.

De Europese O-categorie: van O1 tot O4

Aanhangers zijn ingedeeld in de Europese O-categorie, met subcategorieen die precies aansluiten op de remplicht en de kentekenplicht.

Val je net onder de 750 kilogram, dan mag je nog steeds kiezen voor een geremde uitvoering. Veel lichte aanhangers worden vrijwillig toch geremd gebouwd, omdat dat de rijstabiliteit en de remweg van de combinatie verbetert.

Veiligheidsvoorzieningen: kabel, handrem en afscheurkabel

Een ongeremde aanhanger moet altijd een veiligheidskabel of kettinkje hebben tussen auto en aanhanger. Raakt de aanhanger onderweg los van de trekhaak, dan voorkomt deze kabel dat hij ongecontroleerd wegrolt.

Een geremde aanhanger heeft daarnaast een handrem, zodat hij ook los van de auto niet kan wegrollen, en een afscheurkabel die de reminrichting volledig activeert op het moment dat de aanhanger onderweg losraakt. Dat is een belangrijk veiligheidsverschil: een geremde aanhanger komt bij loskoppeling vrijwel direct tot stilstand, een ongeremde aanhanger niet. Twijfel je of jouw aanhanger deze voorzieningen correct heeft, controleer dan het kenteken gratis via PlateScout om de geregistreerde categorie en het toegestane gewicht te zien voordat je op pad gaat.

Maakt de rem verschil voor de maximumsnelheid?

Nee, niet rechtstreeks. De Nederlandse verkeersregels koppelen de maximumsnelheid met aanhanger aan het wegtype en aan de gewichtsklasse van de aanhanger, niet aan de vraag of er een rem inzit.

Omdat een ongeremde aanhanger per definitie niet boven de 750 kilogram uitkomt, rijd je daarmee altijd in de kolom tot 3.500 kilogram.

Welk rijbewijs past bij welke aanhanger?

Met rijbewijs B mag je vrijwel altijd een ongeremde aanhanger trekken. Voor een geremde aanhanger hangt het af van het totaalgewicht van auto en aanhanger samen: blijft dat onder de grens voor rijbewijs B, dan volstaat je gewone rijbewijs. Kom je daarboven, dan is code 96 of rijbewijs BE nodig. Dat staat los van de vraag of de aanhanger geremd is, al gaat een zwaardere aanhanger vrijwel altijd samen met een verplichte reminrichting.

Onderhoud en keuring van de reminrichting

Een oplooprem vraagt weinig onderhoud, maar niet nul. Smeer de dissel en het schuifmechanisme regelmatig, controleer de remkabels op slijtage en corrosie, en stel de rem bij zodra de aanhanger merkbaar later of harder gaat remmen dan voorheen. Bij een aanhanger met eigen kenteken en een toegestane maximummassa boven 3.500 kilogram controleert de RDW de reminrichting bovendien tijdens de verplichte APK. Een ongeremde aanhanger kan achteraf bij een gespecialiseerd aanhangerbedrijf alsnog van een reminrichting worden voorzien; na de ombouw moet de aanhanger opnieuw worden gekeurd voordat de wijziging in de RDW-gegevens wordt verwerkt.

Kenteken en registratie van de aanhanger

Een aanhanger boven 750 kilogram toegestane maximummassa krijgt een eigen kentekenbewijs met daarop onder meer het ledig gewicht, de toegestane maximummassa en het bouwjaar. Koop je een gebruikte aanhanger, controleer dan deze gegevens bij de RDW voordat je de tenaamstelling regelt, net zoals je dat bij een auto zou doen. Zo weet je zeker dat de aanhanger daadwerkelijk het gewicht mag dragen dat de verkoper beweert.

Veelgestelde vragen

Mag ik een ongeremde aanhanger van 800 kilo gebruiken?

Nee. Zodra de toegestane maximummassa boven 750 kilogram uitkomt, is een oplooprem wettelijk verplicht. Een aanhanger van 800 kilogram moet dus geremd zijn.

Mag ik met een geremde aanhanger en blauwe sticker 100 kilometer per uur rijden in Nederland?

Nee. De Tempo 100-sticker is een Duitse ontheffing voor de Autobahn. In Nederland gelden gewoon de standaardlimieten van 90 kilometer per uur tot 3.500 kilogram en 80 kilometer per uur daarboven, ongeacht de sticker.

Heeft een ongeremde aanhanger een eigen kenteken nodig?

Nee. Onder 750 kilogram toegestane maximummassa voert de aanhanger het herhaalkenteken van de trekkende auto. Daarboven is een eigen, bij de RDW geregistreerd kenteken verplicht.

Welk rijbewijs heb ik nodig voor een geremde aanhanger?

Dat hangt af van het totaalgewicht van auto en aanhanger. Blijft dat binnen de grens voor rijbewijs B, dan is dat voldoende. Kom je daarboven, dan is code 96 of rijbewijs BE vereist.

Moet een geremde aanhanger APK-gekeurd worden?

Alleen als de toegestane maximummassa boven 3.500 kilogram uitkomt. Lichtere geremde aanhangers, zoals de meeste caravans en boottrailers, zijn vrijgesteld van APK.