Vrije werkplaatskeuze bij schadeherstel

Nee, je verzekeraar mag je nooit wettelijk verplichten om je auto te laten repareren bij een specifiek, door hen aangewezen herstelbedrijf. Je hebt als verzekerde altijd het recht om zelf een garage te kiezen voor schadeherstel. Wat wel mag: de verzekeraar bepaalt via de polisvoorwaarden welke financiële gevolgen daaraan vastzitten, en bij een naturapolis betaal je vaak een hoger eigen risico of krijg je een lagere vergoeding zodra je buiten het aangesloten herstellersnetwerk om gaat.

Dat maakt vrije werkplaatskeuze in de praktijk een financiële afweging in plaats van een simpel ja of nee. Dit artikel legt uit wat er wettelijk wel en niet mag, hoe een naturapolis werkt en in welke situatie je juist altijd volledig vrij bent in je keuze.

Mag een verzekeraar een garage verplicht voorschrijven?

Nee. Als verzekerde ben je nooit wettelijk verplicht om reparaties te laten uitvoeren door een specifiek herstelbedrijf. Verzekeraars mogen je keuze wel sturen met financiële prikkels, een praktijk die in de sector schadesturing heet. Dat gebeurt vooral via het eigen risico en de hoogte van de vergoeding: kies je een hersteller uit het eigen netwerk van de verzekeraar, dan geldt vaak een verlaagd of zelfs een vervallen eigen risico en krijg je bijvoorbeeld gratis vervangend vervoer. Kies je zelf een ander bedrijf, dan geldt meestal een hoger eigen risico of een lagere uitkering.

Wat is een naturapolis en waarin verschilt die van vrije reparatiekeuze?

Bij een naturapolis, de standaardvorm bij de meeste autoverzekeringen, kies je uit een lijst van door de verzekeraar gecontracteerde herstelbedrijven, vaak aangesloten bij een landelijk netwerk zoals SchadeGarant, GlasGarant voor ruitschade, of een merkgebonden dealernetwerk. Deze bedrijven hebben vaste prijsafspraken met de verzekeraar en handelen de schade meestal rechtstreeks met de verzekeraar af, zonder dat jij de rekening voorschiet. Sluit je bewust een polis met volledige vrije reparatiekeuze af, dan mag je zonder financieel nadeel naar iedere garage, van je vertrouwde buurtgarage tot de merkdealer. Die vrijheid kost doorgaans een paar euro extra premie per maand.

Wanneer heb je altijd volledig vrije werkplaatskeuze?

Is de tegenpartij aansprakelijk voor de aanrijding, dan geldt een heel andere situatie. Jij hebt dan zelf geen polis bij de verzekeraar van de tegenpartij en bent op geen enkele manier gebonden aan hun herstellersnetwerk of polisvoorwaarden. De aansprakelijke partij, of diens verzekeraar, moet de redelijke kosten vergoeden om je auto te laten herstellen, ongeacht bij welk bedrijf jij dat laat doen. Je kiest in dat geval dus altijd zelf, zonder gevolgen voor eigen risico of vergoeding, zolang de uiteindelijke rekening marktconform is.

Mag een verzekeraar een vergoeding weigeren bij een andere garage?

Niet zomaar. Het Kifid, het onafhankelijke klachteninstituut voor de financiële sector, heeft in geschillen geoordeeld dat een verzekeraar een schadevergoeding niet zonder meer mag weigeren of onredelijk mag beperken alleen omdat je een ander herstelbedrijf koos dan het bedrijf waarmee de verzekeraar afspraken heeft. Een polisvoorwaarde die in de praktijk neerkomt op een feitelijke weigering bij eigen keuze kan worden aangemerkt als een onredelijk bezwarend beding. Toch bestaan er verzekeraars die bij een niet-aangesloten hersteller nauwelijks iets uitkeren, dus lees de polisvoorwaarden altijd goed voordat je een garage kiest die buiten het netwerk valt.

Erkende herstellersnetwerken in Nederland

De bekendste netwerken waarmee Nederlandse verzekeraars samenwerken zijn onder meer SchadeGarant en GlasGarant, aangevuld met diverse merkgebonden netwerken van dealers. Aangesloten bedrijven voldoen aan kwaliteits- en garantie-eisen en werken met vaste tariefafspraken, wat de afhandeling voor de verzekeraar voorspelbaar maakt. Voor jou als verzekerde betekent aansluiting meestal een snellere afhandeling en minder gedoe met facturen, maar het is geen garantie dat de kwaliteit van het herstel beter is dan bij een niet-aangesloten garage naar keuze.

Zo kies je zelf een garage zonder financiële verrassingen

• Lees in de polisvoorwaarden hoe schadeherstel is geregeld: staat er natura, dan is er waarschijnlijk een netwerk van voorkeurherstellers.
• Vraag bij het melden van de schade expliciet naar het verschil in eigen risico tussen een netwerkgarage en je eigen keuze.
• Vraag een schriftelijke bevestiging van de vergoeding voordat je de reparatie laat starten bij een niet-aangesloten garage.
• Overweeg bij een dure of gespecialiseerde reparatie, bijvoorbeeld aan een oldtimer of een merk met weinig gespecialiseerde garages, een polis met vrije reparatiekeuze.

Twijfel je bij een tweedehands auto over eerder schadeherstel, dan geeft het opvragen van de schadehistorie via het kenteken vaak al een goede indicatie van waar en hoe eerder is gerepareerd.

Veelgestelde vragen

Mag mijn verzekeraar een garage voorschrijven bij schade?

Nee, wettelijk verplichten mag niet. Wel mag de verzekeraar via het eigen risico en de vergoeding sturen richting herstelbedrijven waarmee zij afspraken heeft.

Heb ik altijd vrije werkplaatskeuze bij een aanrijding?

Als de tegenpartij aansprakelijk is, kies je altijd volledig vrij, omdat je geen polis hebt bij hun verzekeraar. Claim je op je eigen polis, dan bepalen de polisvoorwaarden of er financiële gevolgen aan je keuze zitten.

Wat is het verschil tussen een naturapolis en vrije reparatiekeuze?

Bij een naturapolis kies je uit het gecontracteerde netwerk van de verzekeraar voor het volledige voordeel. Bij vrije reparatiekeuze, vaak een aparte polisvoorwaarde tegen een kleine premietoeslag, kies je zonder nadeel elke garage.

Kost het extra als ik zelf een garage kies bij een naturapolis?

Vaak wel. Reken op een hoger eigen risico, een lagere vergoeding of het wegvallen van extra's zoals gratis vervangend vervoer, afhankelijk van je polisvoorwaarden.

Moet de tegenpartij mijn gekozen garage altijd vergoeden bij schuld van de tegenpartij?

Ja, zolang de rekening redelijk en marktconform is. De aansprakelijke partij moet de kosten van herstel vergoeden, ongeacht welk bedrijf jij daarvoor kiest.