Rijbewijs A haal je niet in een keer voor onbeperkt motorvermogen: het motorrijbewijs is verdeeld in drie categorieen, A1, A2 en A, elk gekoppeld aan een minimumleeftijd en een maximaal vermogen. Vanaf je achttiende mag je met categorie A1 op een lichte motor tot 125 cc rijden, op je twintigste kun je doorstromen naar A2 met meer vermogen, en pas op je tweeëntwintigste of vierentwintigste rijd je met het onbeperkte rijbewijs A op elke motor, ongeacht het vermogen.
Wie niet wil wachten op de tussenstappen, kan er ook voor kiezen direct op vierentwintigjarige leeftijd het onbeperkte rijbewijs A te halen, zonder eerst A1 of A2 gehad te hebben. Dit artikel zet de leeftijdsgrenzen, de vermogensbeperkingen en de examenstappen, van theorie tot de AVB en de AVD, stap voor stap op een rij.
De drie categorieen van het motorrijbewijs
Rijbewijs A bestaat, net als in de rest van de Europese Unie, uit drie categorieen die oplopen in vermogen en leeftijd. Categorie A1 is bedoeld voor lichte motoren, A2 voor middelzware motoren en de onbeperkte categorie A voor elke motorfiets, ongeacht het vermogen. Onderstaande tabel toont de kern van elke categorie.
| Categorie | Directe toegang vanaf | Trapsgewijze toegang vanaf | Maximaal vermogen | Cilinderinhoud |
|---|---|---|---|---|
| A1 (licht) | 18 jaar | niet van toepassing, A1 is de instapcategorie | 11 kW (max 0,1 kW per kg) | tot 125 cc |
| A2 (middelzwaar) | 20 jaar | 18 jaar, na minimaal 2 jaar met A1 | 35 kW (max 0,2 kW per kg) | geen aparte grens |
| A (onbeperkt) | 24 jaar | 22 jaar, na minimaal 2 jaar met A2 | geen beperking | geen aparte grens |
De eerste leeftijdskolom geldt als je meteen op die categorie instapt, zonder een lichtere motor gehad te hebben. De tweede kolom geldt alleen als je de voorgaande categorie al een bepaalde periode op zak hebt en via die weg doorgroeit.
Trapsgewijs doorgroeien of direct het zware rijbewijs halen
Heb je al twee jaar rijbewijs A2 en wil je door naar het onbeperkte rijbewijs A, dan hoef je niet opnieuw een volledig theorie-examen af te leggen. Je volgt dan een aanvullende praktijkopleiding gericht op het besturen van een zwaardere motor, gevolgd door een praktijktoets. Dat traject is korter en vaak goedkoper dan een volledig nieuw examen. Kies je in plaats daarvan voor directe toegang op je vierentwintigste, zonder voorgeschiedenis met A1 of A2, dan doorloop je het volledige traject: theorie-examen, de AVB en de AVD.
Twijfel je tussen trapsgewijs opbouwen en direct instappen op je vierentwintigste? Trapsgewijs opbouwen kost vaak meer lesgeld in totaal, omdat je meerdere examens aflegt, maar geeft je wel eerder rijervaring op de weg. Weet je al zeker dat je op termijn onbeperkt wilt rijden en ben je toch al in de twintig, dan bespaar je met direct instappen op je vierentwintigste per saldo geld.
Theorie-examen motor: waar wordt op getoetst
Het theorie-examen voor de motor bestaat uit vragen over verkeersregels, gevaarherkenning en voertuigkennis, specifiek toegespitst op motorrijders. Denk aan de kwetsbare positie van een motorrijder ten opzichte van een auto, het belang van zichtbaarheid in het verkeer, bochttechniek en het risico van een glad wegdek door regen, bladeren of wegmarkering. De uitslag van een gehaald theorie-examen is meestal anderhalf jaar geldig. Haal je in die periode geen praktijkexamen, dan moet je het theorie-examen opnieuw doen.
Praktijkexamen in twee delen: de AVB en de AVD
Het praktijkexamen voor het motorrijbewijs bestaat uit twee losse onderdelen die je apart kunt plannen. De AVB, de Algemene VoertuigBeheersing, vindt plaats op een besloten oefenterrein en test behendigheid: slalom tussen pionnen, een uitwijkmanoeuvre bij hogere snelheid, een noodstop en laveren op erg lage snelheid. De AVD, de Algemene VerkeersDeelname, is het praktijkexamen in het echte verkeer en duurt ongeveer een uur. Daarbij beoordeelt de examinator onder meer je verkeersinzicht, je bochttechniek, je samenwerking met ander verkeer en je zelfstandigheid.
Door de twee onderdelen los te plannen, hoef je niet alles in een keer onder druk te presteren. Zak je voor de AVB, dan kun je die herkansen zonder dat je AVD-uitslag vervalt, en andersom.
Wat kost het rijbewijs A in 2026
De totale kosten van een motorrijbewijs lopen sterk uiteen per rijschool, regio en het aantal lessen dat je nodig hebt. Onderstaand overzicht geeft richtprijzen voor de vaste examenonderdelen en een indicatie van de rijlessen.
| Onderdeel | Richtprijs |
|---|---|
| Theorie-examen | circa 45 euro |
| Praktijkexamen AVB | circa 200 tot 230 euro |
| Praktijkexamen AVD | circa 230 tot 260 euro |
| Rijlessen (gemiddeld 15 tot 25 lessen) | circa 900 tot 1.800 euro |
| Motorkleding (helm, jas, handschoenen, laarzen) | circa 300 tot 800 euro |
Reken voor het complete traject, inclusief lesgeld, examens en basisuitrusting, op een totaalbedrag van ruwweg 1.500 tot 3.000 euro. Rijscholen die de AVB en de AVD als pakket aanbieden, zijn vaak voordeliger dan losse boekingen. Omdat CBR-tarieven jaarlijks worden bijgesteld, is het verstandig de actuele bedragen na te kijken voordat je een pakket boekt.
Verzekering en kenteken regelen na het slagen
Zodra je geslaagd bent, mag je nog niet zomaar de weg op: een motor moet, net als een auto, minimaal een WA-verzekering hebben voordat hij de weg op mag. Koop je een gebruikte motor, controleer dan eerst de RDW-gegevens: bouwjaar, APK-status en eventuele bijzonderheden zoals een schorsing of een openstaande WOK-melding. Controleer het kenteken van de motor daarom gratis via PlateScout, voordat je een aanbetaling doet of de koop rond maakt.
Rijd nooit op een motor met meer vermogen dan je rijbewijscategorie toestaat, ook niet als de verkoper zegt dat hij elektronisch begrensd is. Bij een controle of na een ongeval telt het daadwerkelijke vermogen van de motor, niet de begrenzing. Dit kan leiden tot een boete, gevolgen voor de geldigheid van je rijbewijs en een verzekeraar die de schade niet vergoedt.
Veelgestelde vragen
Kan ik met alleen een autorijbewijs op een motor rijden?
Nee. Rijbewijs B geeft geen recht om een motorfiets te besturen; daarvoor heb je een aparte categorie A nodig, met een eigen theorie-examen en praktijkexamen.
Moet ik verplicht eerst A1 en A2 halen voordat ik naar A mag?
Nee. Je kunt op je twintigste direct instappen op A2 zonder A1 gehad te hebben, en op je vierentwintigste direct het onbeperkte rijbewijs A halen zonder A1 of A2.
Wat is het verschil tussen de AVB en de AVD?
De AVB test behendigheid op een besloten terrein, zoals slalom en een noodstop. De AVD is het praktijkexamen in het echte verkeer, waarbij je rijvaardigheid in het dagelijkse verkeer wordt beoordeeld.
Hoe lang is rijbewijs A geldig?
Net als andere rijbewijscategorieen is rijbewijs A doorgaans tien jaar geldig, of vijf jaar vanaf vijfenzeventigjarige leeftijd, waarna verlenging nodig is.
Is een motorverzekering verplicht?
Ja. Elke motor die de weg op gaat, moet minimaal een WA-verzekering hebben, ongeacht het bouwjaar of de waarde van de motor.
Direct een kenteken controleren?
Gratis APK, NAP, WOK en alle RDW-gegevens, binnen 2 seconden.