De Europese Unie heeft de regels voor het rijbewijs vernieuwd. De vier veranderingen die de meeste automobilisten raken: er komt een digitaal rijbewijs op je telefoon, beginnende bestuurders krijgen in de hele EU een proeftijd van minstens twee jaar, begeleid rijden vanaf 17 jaar wordt Europees geregeld en een rijbewijs voor auto of motor wordt in principe 15 jaar geldig. Haast is er niet: lidstaten hebben drie jaar om de regels in hun eigen wet op te nemen, plus een extra jaar om de uitvoering voor te bereiden.
Wat verandert er?
| Onderdeel | Nieuwe EU-regel | Situatie in Nederland nu |
|---|---|---|
| Digitaal rijbewijs | Wordt het standaardformaat; een fysiek pasje blijft aan te vragen | Alleen een fysiek rijbewijs |
| Proeftijd beginners | Minstens 2 jaar, met strengere regels en sancties | Beginnersrijbewijs van 5 jaar (7 bij 2toDrive) |
| Begeleid rijden | Rijbewijs B vanaf 17, tot 18 alleen met een ervaren begeleider | Bestaat al via 2toDrive |
| Geldigheid auto en motor | 15 jaar, of 10 jaar als het rijbewijs ook als identiteitsbewijs telt | 10 jaar |
| Geldigheid vrachtwagen en bus | 5 jaar | 5 jaar |
Het digitale rijbewijs
Het digitale rijbewijs moet geleidelijk het belangrijkste formaat worden, zodat je het op je telefoon bij je hebt. Wie liever een pasje houdt, kan dat blijven aanvragen; dat moet dan in de regel binnen drie weken geleverd worden. Volgens het Europees Parlement is het digitale rijbewijs er rond 2030. Hoe de Nederlandse versie eruit gaat zien, bijvoorbeeld via een app van de overheid, staat nog niet vast.
Proeftijd voor beginners
Voor het eerst krijgt de hele EU een proeftijd van minstens twee jaar voor beginnende bestuurders. In die periode gelden strengere regels en sancties, onder meer bij alcohol, het niet dragen van een veiligheidsgordel en het niet gebruiken van een kinderzitje. Nederland kent al een beginnersperiode van vijf jaar met een lagere alcohollimiet en een puntensysteem. Of en hoe Nederland die aanpast aan de Europese regel, moet nog blijken. Lees meer over het huidige beginnersrijbewijs.
Met 2toDrive kun je in Nederland al vanaf 17 jaar autorijden met een coach naast je. De EU maakt dit nu in alle lidstaten mogelijk: vanaf 17 jaar rijbewijs B halen, maar tot je 18e alleen rijden met een ervaren bestuurder naast je. Hoe dat nu werkt, lees je in ons artikel over 2toDrive.
Langer geldig, en strenger bij zware overtredingen
Een rijbewijs voor auto of motor wordt in principe 15 jaar geldig. Landen waar het rijbewijs ook als identiteitsbewijs telt, zoals Nederland, mogen het bij 10 jaar houden. Voor bestuurders vanaf 65 jaar mogen landen de geldigheid juist korter maken, met vaker een medische controle of een opfriscursus. Voor een eerste rijbewijs en bij verlenging komt een medische keuring met onder meer een oogtest, maar landen mogen ook kiezen voor een zelfbeoordeling.
Daarnaast moeten landen elkaar voortaan op de hoogte brengen als iemand bij de zwaarste overtredingen zijn rijbewijs kwijtraakt in een ander EU-land: rijden onder invloed, betrokkenheid bij een dodelijk ongeval of fors te hard rijden, bijvoorbeeld 50 km/h boven de maximumsnelheid. Zo kan een rijontzegging in het buitenland niet meer ongemerkt blijven.
Wat verandert er voor beroepschauffeurs?
Met een getuigschrift van vakbekwaamheid mag je in de hele EU vanaf 18 jaar vrachtwagen rijden (categorie C) en vanaf 21 jaar bus (categorie D). Zonder dat getuigschrift is het 21 respectievelijk 24 jaar. Ook het rijexamen wordt uitgebreid met onder meer de dode hoek, rijhulpsystemen, veilig de deur openen en afleiding door de telefoon.
Dit zijn Europese afspraken. Nederland moet ze eerst in de eigen wet opnemen; daarvoor is drie jaar de tijd, plus een jaar om de uitvoering voor te bereiden. Tot die tijd gelden de huidige Nederlandse regels gewoon.
Veelgestelde vragen
Wanneer krijg ik een digitaal rijbewijs?
Volgens het Europees Parlement is het digitale rijbewijs rond 2030 beschikbaar. Een fysiek pasje blijft daarnaast aan te vragen.
Moet ik mijn rijbewijs nu vernieuwen?
Nee. Je huidige rijbewijs blijft geldig tot de vervaldatum die erop staat. De nieuwe regels gelden pas als Nederland ze heeft ingevoerd.
Wordt mijn rijbewijs 15 jaar geldig?
Dat is nog niet zeker. Omdat het Nederlandse rijbewijs ook als identiteitsbewijs geldt, mag Nederland de geldigheid op 10 jaar houden.
Mag ik straks met 17 jaar alleen rijden?
Nee. Je mag vanaf 17 jaar je rijbewijs B halen, maar tot je 18e alleen rijden met een ervaren bestuurder naast je, net als bij 2toDrive nu.
Wat gebeurt er als ik in het buitenland mijn rijbewijs kwijtraak?
Bij de zwaarste overtredingen moet het land waar het gebeurde dat doorgeven aan het land dat je rijbewijs heeft uitgegeven, zodat de maatregel ook thuis gevolgen heeft.
Direct een kenteken controleren?
Gratis APK, NAP, WOK en alle RDW-gegevens, binnen 2 seconden.