Auto en hitte: zo voorkom je problemen op warme vakantiedagen

Hitte is voor een auto zwaarder dan kou. Op warme vakantiedagen voorkom je problemen door voor vertrek de koelvloeistof en de accu te controleren, onderweg de temperatuurmeter in de gaten te houden en de airco slim te gebruiken. Parkeer in de schaduw, laat nooit kinderen of dieren achter in de auto en weet wat je doet als de motor in de file te heet wordt: verwarming aan, airco uit en zo nodig veilig stoppen.

Het koelsysteem draait op warme dagen op zijn grens

Een moderne motor houdt zichzelf rond de 90 graden; de naald van de temperatuurmeter hoort daar stabiel te staan. Op een hete dag met volle auto, caravan of bergpassen moet het koelsysteem alles geven, en dan komt elk zwak punt bovendrijven: een te laag koelvloeistofniveau, een poreuze slang, een luie thermostaat of een ventilator die niet aanslaat. Controleer daarom voor vertrek het niveau in het expansievat (tussen min en max, bij koude motor) en kijk onder de auto naar lekkagesporen. Hoe je dat veilig doet, lees je in koelvloeistof controleren en bijvullen. Moet je vaker dan eens per jaar bijvullen, laat het systeem dan nakijken voordat je vertrekt.

Je accu lijdt meer onder hitte dan onder kou

Accu's vallen vaak uit in de winter, maar de schade ontstaat in de zomer: hitte versnelt de chemische veroudering en laat het vocht in de accu verdampen. Een hittegolf tijdens de vakantie, gevolgd door veel korte ritjes met airco, is precies het scenario waarin een verzwakte accu ermee stopt. Is jouw accu vijf jaar of ouder, of start de auto merkbaar trager, laat hem dan voor vertrek testen. Dat kan bij veel garages en automaterialenzaken gratis en het duurt een paar minuten.

Bandenspanning stijgt mee met de temperatuur

Warme lucht zet uit: per 10 graden temperatuurstijging neemt de bandenspanning met ongeveer 0,1 bar toe. Die stijging is normaal en geen reden om lucht af te laten. Doe dat vooral niet bij warme banden, want na afkoeling rijd je dan met te lage spanning en juist dat is gevaarlijk. Meet de spanning 's ochtends bij koude banden en houd bij een volgeladen auto de beladen waarde aan; hoeveel erbij moet, lees je in bandenspanning bij een volle auto.

Airco slim gebruiken

Stap je in een gloeiend hete auto, zet dan eerst de deuren of ramen even open en rijd de eerste minuten met open ramen om de hete lucht weg te laten. Sluit daarna de ramen en zet de airco aan, eventueel kort op recirculatie om snel af te koelen. Boven de 80 km/u is rijden met airco zuiniger dan met open ramen, omdat open ramen de luchtweerstand flink verhogen. Stel de temperatuur in op 20 tot 22 graden en niet ijskoud: een verschil van meer dan 6 tot 8 graden met buiten voelt eerst lekker, maar vergroot de kans op verkoudheidsklachten en stijve spieren. Koelt de airco zwak of ruikt hij muf, laat hem dan checken; de mogelijke oorzaken vind je in airco koelt niet meer.

Zo heet wordt een geparkeerde auto

Een raam op een kier scheelt hooguit een paar graden. Daarom geldt zonder uitzondering: laat nooit kinderen of dieren achter in een geparkeerde auto, ook niet voor een paar minuten. De lichaamstemperatuur van een kind stijgt drie tot vijf keer sneller dan die van een volwassene, waardoor de situatie binnen een kwartier levensbedreigend kan zijn. Zie je een kind of hond in een hete auto en is de eigenaar niet snel te vinden, bel dan 112.

Interieur en spullen koel houden

Met een paar gewoontes blijft de auto bruikbaar op hete dagen:

• Zonnescherm achter de voorruit: scheelt tientallen graden op dashboard en stuur, die anders 60 tot 70 graden kunnen worden.
• Parkeer in de schaduw of een parkeergarage: ook als je daarvoor een stukje moet lopen.
• Leg een doek over stuur en leren stoelen: zo verbrand je je handen en benen niet bij het instappen.
• Neem elektronica mee: telefoons, powerbanks, spuitbussen en aanstekers horen niet in een hete auto; accu's en spuitbussen kunnen beschadigen of zelfs openbarsten.

File rijden bij hitte

Stilstaan op een snikhete snelweg is de zwaarste situatie voor het koelsysteem: er stroomt geen rijwind door de radiateur en de ventilator moet al het werk doen, terwijl de airco extra warmte produceert. Houd de temperatuurmeter in de gaten. Kruipt de naald omhoog, zet dan de airco uit en de verwarming vol aan: die werkt als extra radiateur en voert motorwarmte af naar het interieur. Onaangenaam, maar effectief. Houd afstand van je voorganger, zodat je kunt blijven rollen in plaats van steeds op te trekken en te stoppen.

Wat doe je als de motor toch oververhit raakt?

Gaat het waarschuwingslampje branden of schiet de meter in het rode gebied, handel dan direct:

• Zet de verwarming vol aan en de airco uit.
• Verlaat de rijbaan en stop op een veilige plek, zet de motor uit.
• Open de motorkap pas na 20 tot 30 minuten afkoelen en draai het expansievat nooit open zolang het systeem heet is: de vloeistof staat onder druk.
• Vul afgekoelde koelvloeistof bij en rijd alleen verder als de temperatuur normaal blijft; twijfel je, bel dan pechhulp.

Het volledige stappenplan met oorzaken en kosten vind je in motor oververhit: wat moet je direct doen?.

Veelgestelde vragen

Hoe heet mag de motor worden?

De temperatuurmeter hoort rond de 90 graden te staan. Loopt de naald richting het rode gebied of verschijnt er een waarschuwingslampje, dan is de motor te heet: verwarming aan, airco uit en bij aanhoudende stijging veilig stoppen.

Is airco slecht voor het brandstofverbruik?

De airco kost grofweg 0,3 tot 0,5 liter per 100 kilometer extra. Boven de 80 km/u is dat alsnog zuiniger dan rijden met open ramen, omdat open ramen de luchtweerstand sterk verhogen.

Moet ik bandenspanning aflaten bij hitte?

Nee. De druk stijgt tijdelijk doordat warme lucht uitzet en zakt na afkoeling vanzelf terug. Laat je bij warme banden lucht ontsnappen, dan rijd je daarna met te lage spanning en dat is juist riskant.

Wat doe ik als de temperatuurmeter in de file oploopt?

Zet de airco uit en de verwarming op de hoogste stand: die voert warmte af van de motor. Blijft de temperatuur stijgen, stop dan op een veilige plek, zet de motor uit en laat alles afkoelen voordat je iets controleert of bijvult.