Bij economische total loss is de schade aan het voertuig zover voortgeschreden dat de reparatiekosten groter zijn dan de geschatte restwaarde van de auto. Bijvoorbeeld: een 10 jaar oude auto heeft nog een geschatte waarde van 4.000 euro, maar de herstelling kost 8.000 euro. De verzekeraar betaalt dan niet 8.000 euro voor herstel, maar stelt het voertuig als "economisch totalverlies" in en betaalt circa 4.000 euro uit.
Dit onderscheid is belangrijk voor autobezitters, want de uitkering kan lager zijn dan zij verwachten. De verzekeraar hanteert een standaard verhaaltarief (meestal 70 tot 80 procent van de huidige marktwaarde) om economische total loss vast te stellen. Na uitkering overdrachtpapieren aan de verzekeringmaatschappij en verliest de eigenaar zijn eigendomsrecht.
Als bezitter kun je tegen de taxatie in beroep gaan en een eigen deskundige inschakelen om te onderzoeken of herstel economisch haalbaar is. Dit kan zin hebben als je denkt dat je auto meer waard is dan de verzekeraar oordeelt. Een economische total loss wordt in de politiedata als "totalverlies" geregistreerd, wat gevolgen kan hebben voor de volgende verzekeringspremie.