Schaderegister Nederland: wat staat erin en wie mag het zien?

Het schaderegister Nederland is het gezamenlijke systeem van Stichting CIS, het Centraal Informatie Systeem van de in Nederland actieve verzekeraars, waarin schadegegevens van klanten worden vastgelegd en uitgewisseld. Vrijwel elke autoverzekeraar is hierop aangesloten en raadpleegt het register bij het accepteren van nieuwe klanten en het bepalen van de premie. Als consument kun je het register niet zelf doorzoeken, maar je hebt wel recht op inzage in de gegevens die over jou zijn vastgelegd.

Dit artikel legt uit wat er precies in het schaderegister staat, wie er toegang toe heeft, en hoe dit register zich verhoudt tot het strengere fraude-register, het Extern Verwijzingsregister.

Wat is Stichting CIS?

Stichting CIS beheert namens de Nederlandse verzekeringsbranche een centrale database waarin deelnemende verzekeraars gegevens over polissen en schades met elkaar delen. Het doel is niet om individuele klanten te controleren, maar om verzekeraars een realistischer beeld te geven van het risico dat ze aangaan bij het accepteren van een nieuwe klant of het vaststellen van de premie. Zonder een dergelijk gedeeld systeem zou iemand met een lang schadeverleden bij de ene verzekeraar zonder problemen bij een andere maatschappij een nieuwe, schone polis kunnen afsluiten.

De uitwisseling van gegevens via Stichting CIS gebeurt binnen de kaders van de privacywetgeving en een gedragscode die de verzekeringsbranche hanteert voor het verwerken van persoonsgegevens. Verzekeraars mogen dus niet zomaar alles delen; de gegevensuitwisseling is beperkt tot wat nodig is voor acceptatie, premiestelling en fraudebestrijding, en niet bedoeld voor andere doeleinden zoals marketing.

Welke gegevens staan er precies in?

Het schaderegister bevat voornamelijk gegevens die te maken hebben met eerdere verzekeringen en schades, waaronder:

• Polisgegevens, zoals het type verzekering en de looptijd.
• Schadedatum en een globale schadeoorzaak, bijvoorbeeld aanrijding, diefstal of ruitschade.
• Of de schade als schuldschade is beoordeeld en wat dit betekende voor de schadevrije jaren.
• Een indicatie van de schadeomvang, meestal in een bandbreedte in plaats van het exacte bedrag.
• Eventuele opzeggingen van een polis door de verzekeraar zelf, bijvoorbeeld wegens een te hoog schadeverloop.

Het register bevat dus geen volledig schadedossier met foto's of expertiserapporten, maar wel genoeg gegevens om een nieuwe verzekeraar een goed beeld te geven van het risicoprofiel van een aanvrager.

Wie mag het schaderegister raadplegen?

Toegang tot het schaderegister is beperkt tot de bij Stichting CIS aangesloten verzekeraars en, namens hen, gevolmachtigde tussenpersonen en expertisebureaus die een polis of schade beoordelen. Particulieren, werkgevers, garages of andere buitenstaanders kunnen het register niet raadplegen. Ook de politie heeft geen standaardtoegang; die gegevens lopen via andere kanalen. Dit is een belangrijk verschil met bijvoorbeeld de tellerstand en APK-geschiedenis van een auto, die via open data van de RDW gratis opvraagbaar zijn via het kenteken, bijvoorbeeld bij PlateScout. Schadehistorie van een persoon is dus veel minder toegankelijk dan de technische kentekengegevens van een voertuig.

Wanneer raadpleegt een verzekeraar het register?

Een verzekeraar raadpleegt Stichting CIS op een paar vaste momenten. Bij het aanvragen van een nieuwe polis wordt gecontroleerd of het opgegeven aantal schadevrije jaren en het schadeverleden overeenkomen met wat er in het register staat. Bij het afhandelen van een schademelding checkt de verzekeraar of er vaker schade is gemeld, bijvoorbeeld bij een vermoeden van fraude of een opvallend patroon van meldingen. Ook bij de jaarlijkse contractvernieuwing kan een verzekeraar het register opnieuw raadplegen, al gebeurt dit in de praktijk minder vaak dan bij een nieuwe aanvraag. Vul je bij het afsluiten van een verzekering bewust een lager aantal schadevrije jaren in dan wat in het register staat, dan komt dit meestal alsnog aan het licht en kan dit zelfs als een vorm van fraude worden aangemerkt.

Wat betekent een registratie voor je premie en acceptatie?

Een schuldschade in het register kan op meerdere manieren doorwerken. De bekendste is de terugval op de bonus-malusladder van je eigen verzekeraar, waardoor de premie voor de lopende polis stijgt. Daarnaast kan een nieuwe verzekeraar bij het afsluiten van een polis het schadeverleden meewegen in de acceptatie en de geboden premie. Bij een opvallend hoog schadeverloop kan een verzekeraar een hogere premie, een verhoogd eigen risico of een aanvullende voorwaarde stellen. In uitzonderlijke gevallen, bijvoorbeeld bij herhaaldelijke schuldschades in korte tijd, kan een verzekeraar een aanvraag ook gewoon weigeren.

Het verschil met het Extern Verwijzingsregister

Naast het algemene schaderegister bestaat het Extern Verwijzingsregister, afgekort EVR. Dit is een strenger register, specifiek bedoeld voor fraude en ernstige incidenten, zoals een opzettelijk verzwegen schadeverleden, een vervalste schade-aangifte of verzekeringsfraude. Een registratie in het EVR is veel ingrijpender dan een gewone vermelding in het schaderegister.

Je eigen gegevens inzien of laten corrigeren

Onder de privacywetgeving heb je recht op inzage in de gegevens die over jou zijn vastgelegd, zowel bij Stichting CIS als bij een eventuele EVR-registratie. Vraag je gegevens schriftelijk op en controleer of de vastgelegde schadeoorzaak en schuldvraag kloppen. Blijkt een registratie feitelijk onjuist, bijvoorbeeld omdat de schade achteraf toch niet aan jou werd toegerekend, dan kun je de verzekeraar vragen dit te corrigeren. Kom je er met de verzekeraar niet uit, dan kun je een klacht indienen bij het Klachteninstituut Financiële Dienstverlening, dat onafhankelijk beoordeelt of de registratie terecht is.

Veelgestelde vragen

Kan ik zelf het schaderegister van een ander raadplegen?

Nee. Alleen bij Stichting CIS aangesloten verzekeraars en hun gevolmachtigden hebben toegang. Particulieren kunnen alleen hun eigen gegevens opvragen.

Wat is het verschil tussen het schaderegister en het EVR?

Het schaderegister legt gewone schadehistorie vast voor premiebepaling. Het EVR is een strenger register voor fraude en ernstige incidenten, met vaak een langere en zwaardere doorwerking.

Hoe lang blijft een schademelding geregistreerd staan?

Meestal enkele jaren voor het gewone schaderegister. Een EVR-registratie kan, afhankelijk van de ernst, tot ongeveer acht jaar worden aangehouden.

Kan een garage of particuliere koper mijn schadeverleden inzien?

Nee, het schaderegister is niet toegankelijk voor garages of particuliere kopers. Zij kunnen via het kenteken wel de tellerstand en APK-historie van een auto opvragen, maar niet de schadehistorie van de eigenaar.

Wat kan ik doen als ik het niet eens ben met een registratie?

Vraag eerst inzage op bij Stichting CIS of je verzekeraar en controleer de vastgelegde gegevens. Kom je er niet uit, dan kun je een klacht indienen bij het Klachteninstituut Financiële Dienstverlening.