Kentekenhistorie tijdlijn: alle NL-sidecodes van 1951 tot nu

Sidecodes zijn de vaste patronen van letters en cijfers waarin Nederlandse kentekens sinds 1951 worden uitgegeven. Elke keer als alle combinaties van een patroon op zijn, stapt de RDW over op een nieuwe sidecode. Daardoor verraadt het patroon meteen de periode waarin het kenteken is afgegeven: XX-99-99 stamt uit de jaren vijftig en zestig, terwijl patronen als X-999-XX en XXX-99-X bij recente registraties horen. Voor occasionkopers is de sidecode zo een snelle eerste leeftijdscheck.

Vóór 1951: van rijvergunning tot provinciale nummers

Op 26 april 1898 kreeg Nederland zijn allereerste rijvergunning, destijds geen kenteken in de huidige zin maar een simpel bewijs om met een motorvoertuig de weg op te mogen. Pas met de Motor- en Rijwielwet van 28 december 1905 kwam er een echt registratiesysteem: elke provincie kreeg een eigen letter, gevolgd door een nummer, op een donkerblauwe plaat met witte tekens. Dat systeem registreerde de eigenaar, niet het voertuig zelf: merk en type stonden er niet eens bij. Nummers verhuisden dus mee met de persoon in plaats van met de auto, en een centrale, landelijke registratie ontbrak.

Complete tijdlijn: van rijvergunning tot sidecode 11

Op 3 januari 1951 startte de Rijksdienst voor het Wegverkeer met een landelijk systeem waarin het kenteken voor het eerst aan het voertuig zelf gekoppeld werd, niet aan de eigenaar. Sindsdien volgen de patronen (XX staat voor twee letters, 99 voor twee cijfers) elkaar op zodra een serie vol raakt. Onderstaande tijdlijn zet elke omslag op een rij, inclusief het bijbehorende platenformaat.

Benieuwd welk kenteken op dit moment als laatste is uitgegeven? Dat zie je live op onze pagina met de laatst uitgegeven kentekens, rechtstreeks uit de RDW-registratie.

De exacte overgangsmomenten verschillen per voertuigsoort: motorfietsen, aanhangwagens en brom- en snorfietsen hebben eigen series en soms eigen beginletters.

Waarom ontbreken bepaalde letters?

De RDW gebruikt bewust niet alle letters en combinaties. Klinkers blijven grotendeels achterwege om onbedoelde woorden te voorkomen, en combinaties die op scheldwoorden, beladen afkortingen of politieke termen lijken, worden overgeslagen. Ook cijfer-letterverwarring speelt mee: de C en de G of de 0 en de O lijken op afstand te veel op elkaar in sommige lettertypen; het speciale Nederlandse kentekenlettertype is daarop ontworpen. Zo blijven kentekens goed leesbaar voor mensen én camera's.

Speciale series en bijzondere kentekens

Naast de gewone reeksen bestaan er aparte series: handelaarskentekens die met groene platen worden gevoerd, kentekens voor het Koninklijk Huis (AA), het corps diplomatique (CD), defensievoertuigen en tijdelijke of exportkentekens. Oldtimers van vóór 1978 mogen onder voorwaarden een donkerblauwe plaat met witte tekens voeren, passend bij hun tijdsbeeld. Over de verschillen tussen die platen lees je meer in ons artikel over de gele en blauwe kentekenplaat.

Wat heb je aan sidecodekennis bij een occasion?

Een sidecode die niet past bij het opgegeven bouwjaar is een reden om door te vragen: het kan wijzen op import, een vervangen kenteken of simpelweg een fout in de advertentie. Combineer die eerste indruk altijd met harde data: de kenteken-check toont datum eerste toelating, datum tenaamstelling en de APK-historie, en via de NAP-tellerstandcheck zie je of de kilometerstand logisch oploopt. Zo wordt een leuk stukje kentekengeschiedenis ook nog praktisch gereedschap.

Veelgestelde vragen

Wat is een sidecode?

Het vaste patroon van letters en cijfers waarin een serie Nederlandse kentekens is uitgegeven, zoals XX-99-99 of X-999-XX. Als een serie vol is, start de RDW een nieuwe sidecode.

Kan ik aan het kenteken de leeftijd van een auto zien?

Grofweg wel: elke sidecode hoort bij een uitgifteperiode. Let op bij importauto's, die krijgen een Nederlands kenteken uit de actuele serie, ongeacht hun bouwjaar.

Welke sidecode is nu actueel?

Voor personenauto's is dat sidecode 11, met het patroon XXX-99-X, uitgegeven sinds 2024.

Waarom bestaan er geen kentekens met klinkers?

De RDW vermijdt klinkers en gevoelige combinaties om onbedoelde of aanstootgevende woorden op kentekenplaten te voorkomen.

Wat was het allereerste Nederlandse kenteken?

Nederland kreeg op 26 april 1898 zijn eerste rijvergunning, nog geen kenteken in de huidige zin. Pas vanaf 1905 kwamen er provinciale letter-nummercombinaties, en sinds 1951 het landelijke systeem dat we nu kennen.