Exportmelding terugdraaien: kan het als de verkoop niet doorgaat?

Een exportmelding bij de RDW terugdraaien kan alleen op de dag zelf, voordat de mutatie definitief is verwerkt in het kentekenregister. Is de melding eenmaal afgerond, dan is de auto uitgeschreven en bestaat er geen procedure om dat ongedaan te maken. Om de auto weer op de weg te krijgen, moet het voertuig opnieuw worden geregistreerd, met een nieuw kenteken, alsof het een import betreft.

Dat is vervelend nieuws voor wie een exportmelding heeft laten doen in de veronderstelling dat de verkoop rond was, en vervolgens ziet dat de koop alsnog afketst. In dit artikel lees je wat er technisch gebeurt bij een exportmelding, wanneer terugdraaien nog wel kan, en welke stappen je moet zetten als de auto al is uitgeschreven.

Wat gebeurt er technisch bij een exportmelding?

Bij een exportmelding meldt een erkend keuringsstation of exportbedrijf het voertuig af bij de RDW wegens uitvoer naar het buitenland. Het chassisnummer wordt fysiek gecontroleerd, de melding wordt digitaal ingevoerd, en zodra de RDW die verwerkt, verandert de status van het kenteken naar uitgeschreven wegens export. De eigenaar krijgt een vrijwaringsbewijs, waarmee aansprakelijkheid, wegenbelasting en verzekeringsplicht vanaf dat moment stoppen. Dat is precies waarom sommige verkopers of tussenpersonen de melding snel laten doen zodra een deal rond lijkt: het beperkt hun eigen financiele risico.

Het probleem ontstaat wanneer de melding wordt gedaan voordat de verkoop daadwerkelijk en onherroepelijk is afgerond. Springt de koper alsnog af, valt de financiering weg, of gaat de export naar het buitenland om een andere reden niet door, dan blijft de auto gewoon in Nederland staan, maar is hij in het kentekenregister niet langer een Nederlands voertuig.

Kun je een exportmelding laten terugdraaien?

Zolang de mutatie nog niet definitief is verwerkt, vaak nog dezelfde werkdag, kan het keuringsstation of exportbedrijf dat de melding heeft ingevoerd contact opnemen met de RDW om de invoer als vergissing te laten corrigeren. Dit is in de praktijk een uitzondering en geen standaardprocedure: je bent afhankelijk van de welwillendheid en snelheid van het bedrijf dat de melding heeft gedaan, en van het moment waarop de RDW de mutatie in het systeem verwerkt.

Is de werkdag verstreken of is de melding al zichtbaar verwerkt in het kentekenregister, dan is er geen route meer om de oorspronkelijke tenaamstelling en het oude kenteken terug te krijgen. De uitschrijving is dan definitief, ongeacht of de auto de grens ooit daadwerkelijk is overgestoken.

De auto opnieuw registreren na een definitieve export

Is de exportmelding eenmaal definitief verwerkt, dan moet het voertuig terug de Nederlandse markt op alsof het een import uit het buitenland betreft, ook al heeft de auto nooit daadwerkelijk Nederland verlaten. Dat betekent in de praktijk:

• Een identificatie en, afhankelijk van het voertuig, een technische keuring bij een erkend RDW-station.
• Eventueel een individuele goedkeuring als het voertuig niet direct aan de huidige typegoedkeuringseisen kan worden getoetst.
• Uitgifte van een geheel nieuw kenteken; het oude, uitgeschreven kenteken wordt niet opnieuw uitgegeven aan hetzelfde voertuig.
• Een nieuwe tenaamstelling, inclusief de bijbehorende leges.
• Een nieuwe APK-keuring, want de oude keuringsgeldigheid vervalt met de uitschrijving.

Kortom: administratief gezien start je vrijwel opnieuw, met dezelfde stappen als bij het importeren van een gebruikte auto uit het buitenland.

Gevolgen voor een eventuele BPM-teruggave

Heb je bij de exportmelding ook BPM-teruggave aangevraagd of ontvangen, dan ligt daar een extra risico. De teruggave is namelijk gebaseerd op de aanname dat het voertuig het land permanent verlaat. Blijkt achteraf dat de auto gewoon in Nederland is gebleven en opnieuw wordt geregistreerd, dan kan de Belastingdienst de uitgekeerde BPM-teruggave terugvorderen, omdat de grondslag voor die teruggave feitelijk niet klopte. Vraag daarom nooit BPM-teruggave aan voordat de export echt en blijvend is afgerond.

Wat te doen als de verkoop misloopt na de exportmelding

Merk je dat de koop niet doorgaat nadat de exportmelding al is gedaan, onderneem dan snel de volgende stappen:

1. Neem dezelfde dag nog contact op met het keuringsstation of exportbedrijf dat de melding heeft ingevoerd, en vraag expliciet naar de mogelijkheid tot correctie bij de RDW.
2. Bel bij twijfel ook zelf met de klantenservice van de RDW om te verifieren of de mutatie al definitief in het kentekenregister staat.
3. Laat de auto in de tussentijd staan; rijd er niet mee, want zonder geldig kenteken ben je niet verzekerd.
4. Is terugdraaien niet meer mogelijk, plan dan bewust het traject van heraanmelding, inclusief keuring en nieuwe tenaamstelling, in plaats van te wachten tot een volgende koper zich meldt.

Hoe voorkom je dit probleem in de toekomst?

De meest praktische oplossing is simpel: laat de exportmelding pas doen op het moment dat de verkoop echt onherroepelijk is, dus na volledige betaling en na afspraken over het daadwerkelijke vertrek van het voertuig. Twijfel je nog over de haalbaarheid van een deal, overweeg dan eerst een schorsing van het kenteken in plaats van een exportmelding. Een schorsing stopt eveneens de wegenbelasting en de verzekeringsplicht, maar is, anders dan een exportmelding, wel weer op te heffen zonder dat het voertuig een nieuw kenteken nodig heeft.

Veelgestelde vragen

Kan ik zelf bij de RDW een exportmelding laten terugdraaien?

Meestal niet rechtstreeks. Je bent afhankelijk van het keuringsstation of exportbedrijf dat de melding oorspronkelijk heeft ingevoerd, en van de vraag of de mutatie al definitief is verwerkt.

Krijg ik mijn oude kenteken terug als de verkoop niet doorgaat?

Nee. Een eenmaal uitgeschreven kenteken wordt niet opnieuw aan hetzelfde voertuig toegekend. Bij heraanmelding krijg je een nieuw kenteken.

Mag ik met de auto rijden zolang de zaak nog niet is opgelost?

Nee. Een uitgeschreven voertuig heeft geen geldig kenteken en is niet verzekerd. Rijden is dan niet toegestaan.

Moet ik ontvangen BPM-teruggave terugbetalen als de auto in Nederland blijft?

Dat kan. Omdat de teruggave is gebaseerd op permanente uitvoer, kan de Belastingdienst deze terugvorderen als blijkt dat het voertuig in Nederland is gebleven.

Is een schorsing een beter alternatief dan een exportmelding bij twijfel?

Vaak wel. Een schorsing stopt ook de wegenbelasting en verzekeringsplicht, maar is eenvoudig weer op te heffen zonder dat het voertuig een nieuw kenteken nodig heeft.