Maximaal aanhangergewicht berekenen: dit is de BE-grens

Of je met rijbewijs B mag blijven trekken of dat je code 96 of rijbewijs BE nodig hebt, bereken je met twee cijfers: de toegestane maximum massa van de auto en de toegestane maximum massa van de aanhangwagen. Tel je deze twee getallen bij elkaar op, dan weet je meteen in welke categorie je valt. Tot 3.500 kg volstaat rijbewijs B, tot 4.250 kg volstaat B met code 96, en daarboven is rijbewijs BE verplicht.

Beide gewichten vind je terug op het kentekenbewijs van de auto en op de papieren of het typeplaatje van de aanhangwagen. Twijfel je over de cijfers van je eigen auto, dan zoek je ze snel op met een gratis kenteken-check. In dit artikel staat de volledige rekenformule, inclusief de rol van het ledig gewicht bij een ongeremde aanhangwagen.

De twee gewichten die je nodig hebt

Voor de berekening gebruik je niet het gewicht dat de aanhangwagen op dit moment daadwerkelijk weegt, maar de geregistreerde waarden. Dat zijn er twee.

• Toegestane maximum massa (TMM): het maximale gewicht waarmee een voertuig of aanhangwagen mag rijden, inclusief lading. Dit getal staat op het kentekenbewijs en bepaalt welke rijbewijscategorie nodig is.
• Massa ledig voertuig (ledig gewicht): het gewicht van de auto zonder bestuurder, passagiers en lading. Dit getal speelt geen rol bij de rijbewijscategorie, maar wel bij de vraag of een aanhangwagen ongeremd achter de auto mag.

Beide waarden staan vermeld op de kentekencard en zijn ook op te vragen via het kentekenregister van de RDW.

Rijbewijs B: de basisformule

Met een gewoon rijbewijs B mag je altijd een aanhangwagen trekken met een toegestane maximum massa tot 750 kg, ongeacht hoe zwaar de auto zelf is. Is de aanhangwagen zwaarder dan 750 kg, dan geldt een tweede regel: de toegestane maximum massa van de auto plus de toegestane maximum massa van de aanhangwagen samen mag niet hoger zijn dan 3.500 kg.

Rekenvoorbeeld: een auto met een TMM van 2.000 kg mag met rijbewijs B een aanhangwagen trekken tot 1.500 kg TMM, want 2.000 plus 1.500 is 3.500 kg. Weegt de aanhangwagen zwaarder, dan is rijbewijs B niet meer voldoende.

Code 96: iets meer trekken zonder BE-examen

Komt de som van beide gewichten boven de 3.500 kg maar niet boven de 4.250 kg, dan hoef je niet meteen rijbewijs BE te halen. Met de aantekening code 96 op rijbewijs B mag je een samenstel besturen tot 4.250 kg. Code 96 haal je via een verplichte praktijktraining bij een erkende rijschool; een rijexamen bij het CBR is daarvoor niet nodig.

Rekenvoorbeeld: dezelfde auto van 2.000 kg TMM mag met code 96 een aanhangwagen trekken tot 2.250 kg TMM, want 2.000 plus 2.250 is 4.250 kg.

De BE-grens: wanneer is rijbewijs BE verplicht?

Zodra de gezamenlijke toegestane maximum massa van auto en aanhangwagen boven 4.250 kg uitkomt, is rijbewijs BE verplicht. Voor rijbewijs BE dat is behaald op of na 19 januari 2013 geldt: de aanhangwagen mag een toegestane maximum massa hebben tot 3.500 kg, naast een auto met een TMM tot 3.500 kg. Het samenstel komt daarmee uit op maximaal 7.000 kg.

Voor rijbewijs BE dat vóór 19 januari 2013 is behaald, geldt de oude regeling. Die kent geen wettelijk maximum voor het samenstelgewicht. De enige grens is dan het technische trekvermogen dat voor de auto zelf is goedgekeurd en geregistreerd bij de RDW.

Ongeremde aanhangwagen: hier speelt het ledig gewicht mee

Een aanhangwagen zonder eigen reminrichting mag met lading niet zomaar tot 750 kg wegen. Er geldt een aanvullende rekenregel op basis van het ledig gewicht van de auto: het werkelijke gewicht van een ongeremde aanhangwagen, inclusief lading, mag niet hoger zijn dan de helft van het ledig gewicht van de auto plus 75 kg, met een absoluut maximum van 750 kg.

Rekenvoorbeeld: een auto met een ledig gewicht van 1.100 kg mag ongeremd trekken tot de helft daarvan, 550 kg, plus 75 kg, dus 625 kg. Heeft de auto een ledig gewicht van 1.500 kg, dan komt de helft plus 75 kg al boven de 750 kg uit; in dat geval geldt gewoon het absolute maximum van 750 kg. Weegt de aanhangwagen zwaarder dan de uitkomst van deze formule, dan is een geremde aanhangwagen verplicht.

De RDW berekent dit maximale ongeremde trekgewicht al voor je en registreert het per voertuig. Je hoeft de formule dus zelden zelf uit te rekenen; opzoeken via de kentekencard volstaat.

Zo bereken je het in vier stappen

1. Zoek de toegestane maximum massa van de auto op via het kentekenbewijs of een kenteken-check.
2. Zoek de toegestane maximum massa van de aanhangwagen op via de aanhangerpapieren of het typeplaatje.
3. Tel beide getallen bij elkaar op en vergelijk de uitkomst met de grenzen van 3.500, 4.250 en 7.000 kg.
4. Rijdt de aanhangwagen ongeremd, controleer dan ook de formule met het ledig gewicht van de auto.

Veelgestelde vragen

Telt de werkelijke lading van de aanhangwagen mee voor de rijbewijscategorie?

Nee. Voor de rijbewijscategorie tellen de geregistreerde toegestane maximum massa's van auto en aanhangwagen, niet het gewicht dat er op dat moment daadwerkelijk in ligt.

Mag ik met code 96 een even zware aanhangwagen trekken als met rijbewijs BE?

Nee. Code 96 staat een samenstel tot 4.250 kg toe. Rijbewijs BE gaat verder en staat, afhankelijk van de datum van behalen, een aanhangwagen tot 3.500 kg toe naast een auto tot 3.500 kg.

Waar vind ik de toegestane maximum massa van mijn auto?

Op het kentekenbewijs, op de kentekencard en via een gratis kenteken-check op basis van het kenteken.

Wat gebeurt er als de aanhangwagen zwaarder is dan de formule voor ongeremd toestaat?

Dan moet de aanhangwagen een eigen reminrichting hebben. Rijd je toch ongeremd met een te zware aanhangwagen, dan overtreed je de regels en loop je een boeterisico.